โรควิตกกังวล คืออะไร?

การมีความรู้สึกวิตกกังวลเป็นบางครั้งถือเป็นเรื่องปกติ แต่หากความรู้สึกนี้ขัดขวางการใช้ชีวิตประจำวันของคุณ นั่นอาจแสดงว่าคุณกำลังเป็นโรควิตกกังวล

ความวิตกกังวล (Anxiety) เป็นความรู้สึกวิตกหรือไม่สบายใจ ซึ่งเป็นกลไกการตอบสนองตามธรรมชาติของร่างกายต่อความเครียด ทำให้รู้สึกตื่นตัวมากขึ้นและพร้อมที่จะตอบสนองต่อเหตุการณ์ที่ทำให้เกิดความเครียด แต่โรควิตกกังวลมีความแตกต่างจากความรู้สึกวิตกกังวลโดยทั่วไป คือ ผู้ป่วยจะมีความรู้สึกกลัวหรือกังวลมากเกินไป ควบคุมได้ยาก หรือความกังวลที่เกิดขึ้นขัดขวางการใช้ชีวิตประจำวัน

โรควิตกกังวลจัดเป็นโรคทางจิตเวชที่พบได้บ่อย สามารถแบ่งได้หลายประเภท เช่น

  • โรคกลัว (Phobias) เช่น โรคกลัวที่แคบ โรคกลัวชุมชน
  • โรคแพนิคหรือโรคตื่นกลัวโดยไม่มีเหตุผล (Panic disorder)
  • โรคกลัวสังคม (Social Anxiety)
  • โรคย้ำคิดย้ำทำ (Obsessive-compulsive disorder: OCD)
  • โรควิตกกังวล (Generalized anxiety disorder)

ประเภทของโรควิตกกังวล

โรควิตกกังวลสามารถแบ่งได้เป็นหลายประเภท ดังนี้

  • โรควิตกกังวล (Generalized anxiety disorder: GAD) ผู้ที่เป็นโรคนี้มักมีความกังวลที่ส่งผลกระทบต่อชีวิตประจำวันอย่างเรื้อรัง
  • โรคแพนิคหรือโรคตื่นกลัว (Panic disorder) ผู้ป่วยกลุ่มนี้มักมีอาการตื่นตระหนกต่อสิ่งหนึ่งสิ่งใดโดยไม่มีเหตุผล
  • โรคกลัว (Phobias) เป็นโรคที่เกิดความกลัวอย่างรุนแรงต่อสิ่งใดสิ่งหนึ่งหรือกิจกรรมอย่างใดอย่างหนึ่งที่ปกติมักไม่ทำให้เกิดอันตราย
  • โรคกลัวหรือกังวลต่อการเข้าสังคม (Social anxiety disorder หรือ Social phobia) ผู้ป่วยจะมีความรู้สึกไม่สบายใจอย่างรุนแรงเมื่อต้องมีปฏิสัมพันธ์กับสังคม ทำให้เกิดการหลีกเลี่ยงการเข้าสังคมตามมา
  • Separation anxiety disorder เป็นความกลัวต่อการต้องแยกจากบุคคลใดบุคคลหนึ่งอย่างรุนแรง เช่น พ่อแม่
  • Post-traumatic stress disorder โรคนี้ไม่ได้จัดอยู่ในกลุ่มโรควิตกกังวลจากการจัดประเภทของสมาคมจิตแพทย์แห่งสหรัฐอเมริกา (American Psychiatric Association) อีกต่อไปแล้ว แม้ว่าจะเกี่ยวข้องกับความวิตกกังวลหรือความกลัวหลังจากเหตุการณ์ที่ส่งผลต่อจิตใจหรือร่างกายอย่างรุนแรงก็ตาม

อัตราการเกิดโรควิตกกังวล

โรควิตกกังวลเป็นโรคที่พบได้ทั่วไป โดยศูนย์ป้องกันและควบคุมโรคได้ประมาณตัวเลขไว้ว่าประมาณ 15% ของประชากรจะเป็นโรควิตกกังวลในช่วงใดช่วงหนึ่งของชีวิต ผู้หญิงมีแนวโน้มที่จะเป็นโรคนี้มากกว่าผู้ชาย 60% และผู้ป่วยส่วนใหญ่มักเริ่มมีอาการของโรคนี้ในช่วงวัยเด็ก โดยอายุเฉลี่ยของการเริ่มเป็นโรคอยู่ที่ 11 ปี

โรควิตกกังวลเกิดจากอะไร?

มีปัจจัยหลายอย่างที่สามารถทำให้เกิดโรควิตกกังวลขึ้นได้ โดยผู้เชี่ยวชาญเชื่อว่าส่วนใหญ่เกิดจากประสบการณ์ส่วนตัวและปัจจัยทางพันธุกรรมที่ยังระบุไม่ได้ แต่ก็เชื่อว่าโรคนี้มีการถ่ายทอดในครอบครัว โดยเด็กที่มีพ่อแม่เป็นโรควิตกกังวลมีแนวโน้มที่จะเป็นโรคนี้มากขึ้น นอกจากนี้ความเครียดหรือเหตุการณ์ที่กระทบกระเทือนต่อจิตใจ เช่น การเสียชีวิตของคนที่รัก ก็สามารถทำให้เกิดโรควิตกกังวลได้ในบางคน แต่ไม่ใช่ทุกคนที่เมื่อพบกับเหตุการณ์ที่กระทบกระเทือนจิตใจแล้วจะกลายเป็นโรควิตกกังวล และไม่ใช่ผู้ป่วยโรควิตกกังวลทุกคนที่เคยประสบกับเหตุการณ์กระทบกระเทือนจิตใจมาก่อน

อาการของโรควิตกกังวล

โรควิตกกังวลเป็นโรคทางจิตเวชที่พบบ่อยและมักเริ่มมีอาการในวัยเด็ก โดยพ่อแม่ของเด็กและวัยรุ่นที่เป็นโรควิตกกังวลมักบอกว่าผู้ป่วยมีอาการหรือพฤติกรรมดังต่อไปนี้

  • หลีกเลี่ยงกิจกรรมทางวิชาการหรือทางสังคม
  • มีอาการทางกาย เช่น ปวดหัว ปวดท้อง
  • มีปัญหาด้านการนอนหลับ
  • ต้องการการสนับสนุนและพึ่งพาผู้อื่นอย่างมาก (เนื่องจากมีความกลัวว่าสิ่งร้ายๆ อาจเกิดขึ้น)
  • ผลการเรียนไม่ดี
  • มีพฤติกรรมก้าวร้าว
  • มีปัญหาด้านการกิน เช่น กินน้อย หรือกินมากจนเกินไป

ภาวะแทรกซ้อนของโรควิตกกังวล

โรควิตกกังวลอาจนำไปสู่ปัญหาทางสุขภาพจิตอื่นๆ รวมถึงปัญหาทางสุขภาพกาย ดังต่อไปนี้

  • ซึมเศร้า หรือมีปัญหาสุขภาพจิตอื่นๆ
  • นอนไม่หลับ
  • มีปัญหาเกี่ยวกับระบบทางเดินอาหาร
  • ปวดหัว ปวดตามร่างกายเรื้อรัง
  • แยกตัวออกจากสังคม
  • มีปัญหาในการเรียนและการทำงาน
  • คุณภาพชีวิตไม่ดี 
  • มีพฤติกรรมใช้สารเสพติด
  • มีความคิดฆ่าตัวตาย

โรคซึมเศร้ากับโรควิตกกังวล ต่างกันอย่างไร?

โรคซึมเศร้ากับโรควิตกกังวลนั้นมีความแตกต่างกัน แต่พบว่าผู้ป่วยโรควิตกกังวลอาจเป็นโรคซึมเศร้าร่วมด้วยได้บ่อย และมีผู้ป่วยโรคซึมเศร้าประมาณครึ่งหนึ่งที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรควิตกกังวลด้วยเช่นกัน

อย่างไรก็ตาม ข้อมูลจากจากสมาคมโรควิตกกังวลและซึมเศร้าแห่งประเทศสหรัฐอเมริกา (Anxiety and Depression Association of America) ระบุว่าผู้ป่วยที่เป็นโรคซึมเศร้ามักมีอาการที่คล้ายคลึงกับอาการของโรควิตกกังวล แต่ไม่ได้หมายความว่าอาการที่เกิดขึ้นจะเป็นโรควิตกกังวล

อาการที่อาจพบได้ในทั้ง 2 โรค ได้แก่

ขอบคุณข้อมูลจาก https://www.honestdocs.co/anxiety